Handleiding › Herkennen
Soortfiches, snoeien en de snoeikalender
Wat er op een soortfiche staat, hoe en wanneer je een boom of haag snoeit, de snoeigids per plant en de snoeikalender per maand.
Soortfiches
Bij Soorten staan alle soorten uit de tabellen. Elke soortfiche heeft dezelfde 5 delen (Herkennen, In je tuin, Onderhoud, Gebruiken, en Jij en deze soort) met altijd dezelfde 22 onderdelen; bovenaan staan In een oogopslag en Op deze fiche, met hoeveel onderdelen er ingevuld zijn. Wat er nog niet is, staat er met nog leeg. Elke soort heeft ook een uitgebreide fiche, met waarom hij in je tuin past, de standplaats, aanplanten, verzorgen, vermeerderen, de winter, ziektes en plagen en het jaar rond. Op elke soortfiche vind je:
- Feiten op een rij (onder In een oogopslag): de snoeimaanden, de hoogte, of de soort inheems is in België, of ze goed is voor bijen, vlinders en vogels, of ze giftig is voor mens en huisdier, en de bloeimaanden. Kort, om snel op te zoeken of te citeren.
- Kenmerken: blad, schors, vrucht en bloei, en de soorten die erop lijken, met Verschil met …: de verschilpagina van beide soorten.
- Foto’s van Wikimedia Commons, met de naam van de maker en de licentie.
- Wat kan je ermee?: hout, eten en drinken, de tuin, de waarde voor de natuur, en waarschuwingen (zoals giftige delen).
- Eetbaar en bruikbaar (bij ongeveer 100 soorten): wat je oogst en wanneer, bewaren, fermenteren en recepten. Zie Eetbaar en recepten.
- Snoeien: hoe en wanneer, met een maandbalk voor boom en haag, en Snoeien: wanneer en hoe: de snoeigids van de plant.
- Goed voor dieren: welke dieren iets hebben aan de soort, zoals bijen, vlinders of vogels (zie hieronder).
- Wat past erbij?: goede en slechte buren in de tuin.
- Wist je dat?: weetjes over de soort, de geschiedenis, het hout of de dieren die ervan leven.
- Gevraagd in de buurt (enkel als je bent ingelogd en er opgeloste vragen zijn): de vragen die de buurt over deze soort beantwoordde, met het beste antwoord. Zie Vraag het de buurt.
- De status (inheems, ingeburgerd…) en hoe vaak de soort waargenomen wordt, volgens waarnemingen.be.
- Bijgewerkt op: de dag waarop de tekst van de fiche laatst veranderde.
Een paar koppen zijn een vraag, met het antwoord meteen in de eerste zin: Wanneer snoei je een zomereik? begint met de snoeimaanden, Hoe komt een zomereik de winter door? met hoe winterhard hij is.

De statusbolletjes
Bij elke soort in de lijst met soorten en in je gids staan gekleurde bolletjes; op de soortfiche staan ze met hun naam. Wat betekenen ze? Kies Wat betekenen de bolletjes? boven de lijst.
- Inheems, ingeburgerd of aangeplant: komt de soort van nature voor in België, verwildert ze, of zie je ze enkel in tuinen en parken?
- Invasieve exoot: verdringt inheemse planten; liever niet planten.
- Zeldzaam in het wild en Rode Lijst: bedreigd of kwetsbaar in Vlaanderen.
- Giftig: let op met kinderen en huisdieren.
- Snoei nu en Oogst nu: deze maand is een goede snoeimaand, of je kan er iets van oogsten.
Ook de tuinplanten en de wilde planten uit Europa hebben bolletjes. Een tuinplant is aangeplant, tenzij ze inheems is. Een wilde plant die in België groeit, is inheems, behalve de soorten die later zijn ingevoerd en verwilderd, zoals reuzenbalsemien en Japanse duizendknoop. Die zijn ingeburgerd.
Bij Soorten staan alle soorten in Bladwijzer in één lijst: de soorten met een uitgebreide fiche, de tuin- en kamerplanten en de wilde planten uit Europa, samen bijna 2000. Kies een groep (loofbomen, naaldbomen, struiken, hagen, klimplanten, fruit; de andere onder Meer groepen) en combineer met Toon alleen: inheems, goed voor bijen, snoei nu, oogst nu, gezien, nog te zoeken of uitgebreide fiche. Sorteer op naam of wetenschappelijke naam, kies tussen een raster en een compacte lijst, en laad er meer met Meer soorten tonen. Herkomst en zeldzaamheid zijn richtwaarden voor Vlaanderen, naar de Flora van België en waarnemingen.be.
Met Ik heb deze gezien bewaar je de soort in je gids. Met In mijn tuin zetten kies je een tuin en tik je op de kaart waar de plant staat of moet komen; de soort staat dan al ingevuld (zie Planten plaatsen).
Goed voor dieren
Op de soortfiche van de bomen en struiken staat Goed voor dieren: voor wie de soort voedsel of beschutting biedt in de tuin.
| Dier | Wat de plant biedt |
|---|---|
| Bijen | Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen. |
| Hommels | Nectar en stuifmeel, ook uit diepe bloemen en vroeg in de lente. |
| Vlinders | Nectar voor dagvlinders. |
| Rupsen | Een waardplant: rupsen van vlinders of nachtvlinders eten van het blad. |
| Nachtvlinders | Nectar, vaak uit bloemen die ’s avonds geuren. |
| Zweefvliegen | Open bloemen; veel van hun larven eten bladluizen. |
| Lieveheersbeestjes | Bladluizen op de plant zijn voedsel voor lieveheersbeestjes en hun larven. |
| Vogels | Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen. |
| Egels | Beschutting en een strooisellaag vol insecten. |
| Vleermuizen | De plant trekt ’s avonds insecten aan waar vleermuizen op jagen. |
In je eigen tuin, moestuin of binnen staat onderaan ook Goed voor dieren, met de dieren en de planten die ervoor zorgen (zie Te doen, logboek en problemen). Ook de groenten, kruiden en bloemen in je moestuin tellen mee.
Een soort die niet in de gids staat
Onze gids heeft ruim 260 soorten met kenmerken en snoeitips. De meeste staan ook in de determinatietabel; de nieuwste soorten hebben al een volledige fiche, maar staan (nog) niet in de tabel. Zoek je een andere plant, typ dan de naam bij Soorten: onder de eigen soorten verschijnen dan ook de treffers uit de Tuinplanten, uit Meer soorten uit Europa en uit de volledige databank van waarnemingen.be, de databank achter ObsIdentify, met alle planten die in België en Nederland gezien worden.
Tuinplanten
Bij Tuinplanten staan planten die je in tuincentra en kwekerijen kan kopen. Elke plant heeft een fiche met:
- de standplaats: zon, halfschaduw of schaduw, de grondsoort, de zuurtegraad en hoe vochtig de grond mag zijn;
- de maat en de winterhardheid: hoe hoog en breed hij wordt, en tot welke temperatuur hij de winter doorkomt;
- de maanden: wanneer hij bloeit, wanneer je hem zaait (binnen of buiten) en wanneer je hem plant;
- een korte tip en bijzonderheden zoals goed voor bijen, groenblijvend of giftig;
- live een beschrijving van Wikipedia en foto’s.
Elke fiche begint met In het kort: licht (zon, halfschaduw of schaduw), vocht, winterhardheid, grootte en bloei, met kleine tekeningen. Een deel van de planten heeft daaronder een uitgebreide fiche, net als de soorten van de gids:
- een inleiding en Waarom in je tuin?;
- de kenmerken (groeivorm, blad, bloem…) en de standplaats;
- aanplanten in stappen, verzorgen (water, bemesten, mulchen…) en een tip;
- snoeien met een snoeikalender, wanneer en hoe, en waar je op let;
- vermeerderen, in de winter, ziektes en plagen met de aanpak;
- het jaar rond: per maand wat je doet;
- mooi samen met (met een link als die plant ook een fiche heeft) en Wist je dat?.
Bovenaan brengen knoppen je meteen naar een onderdeel. De uitgebreide fiche komt in de plaats van de tekst van Wikipedia. Bij Soorten vind je ze met de filter uitgebreide fiche. We vullen ze aan in reeksen van ongeveer honderd planten; nu heeft elke plant uit de catalogus er een (2368). De eerste reeks zijn veelgekochte vaste planten, heesters, bollen, grassen en zomerbloeiers, de tweede nog meer vaste planten en heesters, kleine bomen, fruit voor in pot of tegen een muur, klimplanten, kruiden, eenjarigen en kamerplanten. De derde reeks brengt vooral vaste planten voor border en schaduw (kerstroos, sleutelbloem, ooievaarsbek, toorts, lelietje-van-dalen), voorjaarsbollen, perkplanten, siergrassen, varens en waterplanten. De vierde reeks voegt geurende en winterbloeiende heesters (toverhazelaar, peperboompje, oleander), nog meer vaste planten en bollen, eenjarigen voor bijen, kamerplanten, kruiden, een paar bomen en klimplanten toe, de vijfde nog meer vaste planten, heesters, bollen en kamerplanten (koffieplant, bekerplant), keukenkruiden en fruit (mandarijn, loganbes). De zesde reeks is voor een natuurlijke tuin: siergrassen en zeggen, varens, vijver- en moerasplanten (met de diepte in de vijver) en wilde bloemen voor een bloemenweide. De zevende reeks is weer gemengd, van vaste planten en heesters tot kamerplanten, kruiden, fruit en klimplanten, en zo ook de achtste, de negende en de tiende. Staat zo’n plant in je tuin, dan neemt het tuinrapport bij Onderhoud per plant het verzorgen en snoeien uit de fiche over.
We vullen de fiches nu ook aan met Lijkt op, maar is het niet (met het verschil), Wat kan je ermee?, Eetbaar en bruikbaar (eetbaar, deels eetbaar, niet om te eten of giftig), Goed voor dieren en Past goed bij, en niet. Ook dat gebeurt in reeksen; alle vierentwintig reeksen (2366 planten) zijn klaar. Een naam die ook in de gids of de catalogus staat, linkt naar die plant.
Zoek op de naam in het Nederlands, Frans of Engels, of op de wetenschappelijke naam, en kies een groep of het licht.
Wat groeit goed op mijn grond? Kies bij Past bij mijn grond een van je tuinen (als Bladwijzer de bodem kent) of kies zelf de grondsoort, de zuurtegraad en het vocht. Elke plant krijgt dan een label: Past goed, Let op of Af te raden. Met Enkel wat goed past verberg je de rest. Bij Bodem van je tuin brengt Wat groeit goed op deze grond? je meteen naar die lijst.
Op de fiche zie je bij Past hij in mijn tuin? het oordeel voor elk van je tuinen, met wat je eraan kan doen. Zet je een plant uit de catalogus in je tuin, dan gebruikt Past dit hier? dezelfde gegevens. Kamerplanten staan in een pot: daar telt de grond niet. Hun fiche geeft het licht, de minimumtemperatuur en wanneer je ze verpot, en bij Enkel wat goed past blijven ze weg, tenzij je de groep Kamerplanten kiest.
Meer soorten uit Europa
Bij Meer soorten uit Europa staan honderden extra soorten: bomen, struiken, klimplanten, wilde bloemen, varens en grassen uit heel Europa, en wat hier veel in tuinen en parken staat. Zoek op de naam in het Nederlands, Frans of Engels, of op de wetenschappelijke naam, en kies een groep of de herkomst: in België in het wild, elders in Europa of tuin en park.
Elke soort heeft een fiche met haar naam in de drie talen, de familie en de herkomst, en daarbij live een beschrijving van Wikipedia (in jouw taal als die er is), foto’s van Wikimedia Commons en de status in België van waarnemingen.be.
Elke soort, 312 in totaal, heeft een uitgebreide fiche, zoals de tuinplanten: wilde bloemen van berm, akker en duin (klaproos, korenbloem, vingerhoedskruid, fluitenkruid, zeekool…), wilde orchideeën, zonnedauw en gentianen, bomen en struiken uit heel Europa (zilversparren, donzige eik, johannesbroodboom, mastiekboom…), klimplanten, varens, grassen, zeggen, keukenkruiden (dille, bieslook, lavas…) en een paar klassiekers uit de tuin. Bovenaan staat In het kort (licht, vocht, winterhardheid, grootte en bloei), daaronder:
- Waarom bijzonder?: voor welke insecten en vogels ze goed is, en wat ze bijzonder maakt;
- Zo herken je hem: blad, bloem, vrucht en stengel, en met welke soorten je hem kan verwarren;
- Standplaats: waar ze in het wild groeit en waar ze het in je tuin goed doet;
- In je tuin: zaaien of planten in stappen (graaf nooit planten uit in de natuur), verzorgen en maaien;
- Vermeerderen, In de winter, Ziektes en plagen, Het jaar rond, Mooi samen met en Wist je dat?.
Bij giftige soorten staat bovenaan Let op. Een invasieve soort, zoals de Japanse duizendknoop of de reuzenbalsemien, plant je niet: haar fiche vertelt hoe je ze herkent, verwijdert en bestrijdt, en wat je beter in de plaats zet. De filter Uitgebreide fiche bij Soorten toont ze, en staat zo’n soort in je tuin, dan komt de fiche ook in het tuinrapport.
Ook deze fiches krijgen Lijkt op, maar is het niet, Wat kan je ermee?, Eetbaar en bruikbaar, Goed voor dieren en Past goed bij, en niet, in reeksen van honderd soorten; alle drie de reeksen (312 soorten) zijn klaar.
Een soort uit de databank heeft een eigen pagina met de naam, de status in België, een beschrijving en foto’s van Wikipedia. Ook die soort kan je bewaren in je gids of in je tuin. Kenmerken en snoeitips staan er (nog) niet bij: mis je een soort, laat het ons weten.
Tip
Geeft de foto-herkenning een soort die niet in de gids staat? Kies dan Soortfiche om die pagina te openen.
Tuinwerk per maand
Tuinwerk per maand zet per maand alles op één pagina, bijvoorbeeld Tuinwerk in oktober (het vroegere Seizoen; oude links gaan vanzelf naar de nieuwe pagina):
- bovenaan het antwoord: wat je die maand doet, in een paar zinnen (“In oktober plant je bomen, hagen en struiken, laat je bladeren liggen onder struiken voor egels en insecten …”), en voor welk seizoen de pagina bijgewerkt is;
- wat je in de tuin doet: de taken van de maand;
- wat je snoeit, met een link naar de snoeigids van elke plant en naar de snoeikalender van die maand;
- wat je zaait en plant: binnen voorzaaien, buiten zaaien, uitplanten en oogsten uit de moestuin, met een link naar de zaaikalender;
- wat je oogst van bomen, struiken en tuinplanten, met een paar recepten;
- wat er bloeit voor bijen;
- de natuur van de maand: wat egels, vogels, bijen en vlinders doen (het broedseizoen van half maart tot half augustus, de winterslaap van egels, bladeren laten liggen) en wat je ziet;
- de uitdagingen van het seizoen en de artikels van die maand;
- Natuurtuin in die maand: de natuurtuingidsen die dan aan de beurt zijn;
- Binnenkort: de pagina van over twee maanden, zodat je op tijd kan plannen.
Ben je ingelogd, dan staat er ook In jouw tuinen: de planten uit je eigen tuinen die je die maand snoeit of oogst. Het overzicht Tuinwerk toont de twaalf maanden, met deze maand uitgelicht.
Elke maand in je mailbox? Zet Tuinwerk deze maand aan. Een gemeente, school of tuinclub kan de maand ook op haar eigen site tonen met de widget.
De snoeikalender
De snoeikalender toont per maand welke bomen, fruitbomen en hagen je kan snoeien. Elke maand heeft een eigen pagina, bijvoorbeeld maart, met wat je die maand in de tuin doet, wat je in de natuur ziet, en de artikels die erbij passen. Bomen uit je gids staan bovenaan. Elke boom en haag linkt naar zijn snoeigids, en onderaan staat Snoeigids per plant.
Onderaan staan de basisregels:
- Zaag net buiten de takkraag, nooit in de stam.
- Een zware tak zaag je in drie sneden, zodat de schors niet scheurt.
- Snoei hagen en struiken niet tijdens het broedseizoen (maart tot augustus) als er vogels nestelen.
- Voor het vellen of zwaar snoeien van grote bomen is soms een vergunning nodig. Vraag het na bij je gemeente.
Tip
Heb je je tuin op de kaart gezet? Dan krijg je je snoeibeurten per plant in de snoeiagenda.
Snoeigids per plant
Elke plant met snoeimaanden heeft een eigen snoeigids, bijvoorbeeld Beuk snoeien of Appelboom snoeien: de bomen en struiken uit de gids, en de tuinplanten en soorten uit Europa met een snoeimaand, samen ruim 1.500 gidsen. Elke gids beantwoordt vier vragen:
- Wanneer snoei je? De maanden staan meteen in de eerste zin, dezelfde als in de snoeikalender en op de fiche, met een maandbalk. Bij een haagplant zie je apart wanneer je de haag knipt en wanneer je een vrijstaande boom of struik snoeit.
- Hoe snoei je? Stap voor stap.
- Hoeveel en hoe vaak? Hoe zwaar je mag snoeien en hoeveel keer per jaar.
- Wat merkt de natuur ervan? Of de snoei in het broedseizoen valt (15 maart–15 augustus), de bloei voor bijen en vlinders, vruchten en bessen voor vogels, en een schuilplaats voor egels en insecten.
Daaronder staan de veelgemaakte fouten, wat je moet weten (Let op) en In de buurt: verwante gidsen, de fiche en de maandpagina’s, en bij een soort uit de gids Lijkt op: de verschilpagina’s met de soorten die erop lijken. Op de fiche brengt Snoeien: wanneer en hoe je naar de gids.
Honderd gidsen hebben een eigen, uitgebreide tekst: hagen en fruitbomen voor de winter (beuk, haagbeuk, liguster, taxus, meidoorn, Spaanse aak, appel, peer, pruim en kers), rozen, hortensia’s, kleinfruit en klimplanten voor het voorjaar en de zomer (tuinroos, klimroos, hortensia, pluimhortensia, vlinderstruik, lavendel, framboos, rode bes, grootbloemige clematis en blauwe regen), groenblijvende hagen, voorjaarsbloeiers en zuiders fruit (buxus, laurierkers, levensboom of thuja, leylandcipres, forsythia, sering, wijnstok, vijgenboom, olijfboom en kiwi), kleinfruit, steenvruchten en sierheesters (zwarte bes, kruisbes, blauwe bes, perzik, abrikoos, hulst, weigela, spirea, magnolia en Japanse esdoorn), noten, knotwilg, besdragers, groenblijvers en winterfruit (hazelaar, walnoot, knotwilg, vlier, vuurdoorn, glansmispel, klimop, rozemarijn, kweepeer en mispel), inheemse struiken, bloeiers die je na de bloei snoeit, steenvruchten en kleinfruit (rode kornoelje, Gelderse roos, boerenjasmijn, deutzia, toverhazelaar, Japanse sierkers, amandel, kiwibes, jostabes en braam), hagen, bomen en klimplanten (sleedoorn, hondsroos, wilde liguster, gele kornoelje, krentenboompje, gewone esdoorn, linde, wilde wingerd, kamperfoelie en cotoneaster), zure grond, sierheesters en fruit (rododendron, camelia, struikhei, altheastruik, ceanothus, zuurbes, ranonkelstruik, zure kers, nashi en zwarte moerbei), en clematis, hortensia’s en struiken (bergclematis, Italiaanse clematis, bosrank, klimhortensia, boshortensia, eikenbladhortensia, lijsterbes, witte kornoelje, sporkehout en Japanse spirea), en sierheesters en een boom (berghortensia, Japanse sneeuwbal, wollige sneeuwbal, blaasspirea, Japanse berberis, skimmia, lavendelheide, baardbloem, gele clematis en tamme kastanje). De andere zijn samengesteld uit de fiche en de snoeikalender. Onderaan de snoeikalender staat Snoeigids per plant: de nagekeken gidsen eerst, dan die met een eigen tekst, en een zoekveld voor alle gidsen.
Goed om te weten
Een kenner leest elke gids na voor hij in zoekmachines komt. Je kan hem wel altijd openen.
Bijgewerkt op 2026-10-22